Apcaga Köyüne

Bu ad çağlayan su anlamına gelir. Apçağa Kemaliye Köyleri içerisinde kültür ve tarih zenginliği ile önde gelen bir yerleşim birimidir. Geçmişi ilçenin tarihi ile eş değerdir. Apçağa ilçeye uzaklığı 5,5 Km.dir. Kuzeydoğusunda köyün ismini taşıyan Apçağa dağının eteklerinde kurulmuştur. doğal güzellikleri mesire yerleri, bahçeleri ve bağ evleri ile tam bir tatil beldesidir.

Birinci Dünya Savaşı öncesi Apçağa altın dönemini yaşamıştır. Ticari yaşam çok parlak dönemine erişmiş, köy 750-800 hanelik bir yerleşim birimi olmuş, 50 adet çalışır dükkan 4 sarraf, 5 fırın, 1 hamamla ticari faaliyetlerini sürdürerek köy küçük bir kent canlılığı kazanmıştır. Gurbetçiliğin başlamasıyla ticari yaşam bir durgunluk sürecine girmiş, o eski ihtişamlı yıllar geride kalmıştır. 1850 yıllarına kadar Eğin'e bağlı bir bucak merkezi görevini sürdüren Apçağa, Sarıçiçek Köylerinin yönetim merkezi görevini yüklenmiştir. O dönemde bölgede 2 kadı varmış. Bunlardan bir tanesi de Apçağa Kadısıdır (Bu günkü DGM). Köyden bir çok tahsilli insanlar yetişmiş ve bunlar yurdun dört bir yanına dağılmışlardır. Köyün kültür varlıklarının başında gelen camii, 1627 yılında Malkoç Ağa tarafından yaptırılmış, minaresi daha sonra Dayı Ağa tarafından 1694 yılında inşaa ettirilmiştir. Bu camii zaman içinde ihtiyaca cevap veremediğinden 1853 yılında köy halkının ortak çalışmalarıyla bugünkü görünümüyle yeniden yapılmıştır. Bu değeri çok üstün bulunan tavanları, çevrenin hiç bir köyünde bulunmayan oymacılık sanatıyla süslü, ahşap görünümüyle dikkatler çeken camii, 1971 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce minaresi ve çatısı yapılarak yeniden ibadete açılmıştır. Apçağa Köyü Camii Şerifinde bulunan Sakalı Şerifi Bekgilin Hüseyin Efendi adındaki şahıs Mısır'da görevli iken getirmiştir. Kemaliye ilçe sınırlarındaki 4 camiden biridir. Selçuklu yapısı Tarihi Köprü, Apçağa Köyü kültür değerleri arasındadır. Yine kültür varlıklarını oluşturan Çeşmeler, Apçağa Köyünün en değerli hazinelerindendir. UNESCO tarafından tarihi kentler listesine alınan Kemaliye'de, Apçağa Köyü Tarihi Evleri, Çarşısı, yolları ve camisi ile özel bir ilgi çekmektedir. eski fırının yıkılıp yerine yeniden yapılan tesisler yörenin mimari özelliklerini taşıyacak olması bakımından ayrı bir özellik taşımaktadır.

Apçağa Köyü, Avludüzü (Emilli), Orta, Avludüzü, Aşağı, Yukarı, Ottaş, Kemeraltı, adlarıyla bilinen 6 mahalleden kuruludur. 1930 yılında köyde 62 emekli memur bulunmaktaydı. Yapı işleri ustaları da özellikle Apçağa Köyü'nde yetişirdi. Apçağa'nın okuma-yazma oranı %99'dur. İlköğretim okulu açık olup, sağlık evi mevcuttur. Köye ait önemli yatırımlarda Özden Tesisleri hizmete açıktır.

Apçağa Köyü Güzelleştirme ve Kalkındırma Derneği, Çeşitli etkinlikler ve köyün kalkınması için faaliyetler göstermektedir. Yapılan bağışlarla, köyün ihtiyacı olan fırın ve sosyal tesislerin yapımınıda üstlenmiş bulunmaktadır. Ayrıca Kemaliye'de yapılan Taşyolu ve Başpınar Köprüsü gibi imar çalışmalarına da katkıda bulunmaktadır.

Köy tüzel kişiliğine ait İstanbul'da kirada bulunan bir dükkan ve dernek faaliyetlerinin yürütüldüğü Lokal Apçağa Köyü'nün hizmetindedir. Son yapılan nüfus sayımı sonuçlarına göre; Apçağa'da 120 hane ve 300 nüfus yerleşik olarak bulunmaktadır. Eğin Türkülerinde Apçağa Dağı'nın da büyük önemi vardır. Bu dağ, Eğin'li hanımlara ilham kaynağı olmuş, gurbet duygularını hep bu dağa bakarak sergilemişlerdir.

Bu ilham kaynağına örnek bir şiir;

Apçağa Dağında kar baran baran,
Yüreğimi bağladı dert ile verem,
Yokmudur oradan mürekkep kalem,
Yaza gönderesin bir kuru selam.

Apçağa Dağı'nı kar geldi bastı,
Dedim ki şad olan gam geldi bastı,
Deli gönül sılasını arzular,
Sılanın yolunu sel geldi bastı.


Apçağa Dağı'nı buza döndürme,
Yakıp ciğerimi köze döndürme,
Söz vermiştin yaz bahara gelirim,
Mevlayı seversen güze döndürme.

Apçağa Dağı'ndan kar ister gönlüm,
Ayvadan usandım nar ister gönlüm,
Hasretliğe tahammülüm kalmadı,
Nazlı yar elinden gül ister gönlüm.